Τη συνέχιση της αξιοποίησης του λιγνίτη με την τεχνολογία δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Capture Utilisation and Storage – CCUS) στην υπό κατασκευή λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ, Πτολεμαΐδα 5, εξετάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, πρόταση που έχει γνωστοποιηθεί ανεπίσημα και στην Ε.Ε., στο πλαίσιο της κατάρτισης του σχεδίου δίκαιης μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης.

Η πρόταση συμπληρώνεται μάλιστα με τη δημιουργία ενός διεθνούς ερευνητικού κέντρου υπό την εποπτεία του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και τη συμμετοχή παρόμοιων διεθνών κέντρων για την αναβάθμιση του εργοστασίου CCUS της Πτολεμαΐδας 5 σε διεθνές εργαστήριο για το περιβάλλον, με ειδικεύσεις σε τεχνολογίες παρακράτησης άνθρακα, εξωηλεκτρικών χρήσεων λιγνιτικής παραγωγής, παραγωγή μεθανόλης, συνθετικών καυσίμων, σπανίων γαιών, ενεργού άνθρακα, ανθρακονημάτων, νανοσωλήνων, γραφενίου κ.ά. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πρόταση για κατασκευή και λειτουργία πιλοτικής μονάδας CCUS σε μία από τις υπάρχουσες λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ή σε συνάρτηση με την υπό κατασκευή μονάδα Πτολεμαΐδα 5 περιλάμβανε και η μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας για την ενεργειακή μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.

Το προτεινόμενο μοντέλο λειτουργίας της Πτολεμαΐδας 5, μετά το 2028, ενσωματώνει και προτάσεις προς διερεύνησης για τη χρήση του λιγνίτη, που διατύπωσε η Ακαδημία Αθηνών στην τελευταία ανάλυσή της για τη διαχείριση της μεταλιγνιτικής εποχής, όπως αεριοποίηση του λιγνίτη για παραγωγή πολυμερών και συνθετικών καυσίμων, εξαγωγή σπανίων γαιών από τον λιγνίτη, χρήση για φίλτρα καθαρισμού και παραγωγή ενεργού άνθρακα, παραγωγή προϊόντων με βάση τα ανθρακονήματα (carbon fiber) από λιγνίτη και ανάπτυξη ενεργειακών καυσίμων. Πολλές από αυτές τις εφαρμογές, όπως σημειώνεται, θα χρησιμοποιήσουν το κεντρικό σύστημα CCUS και θα συμμετάσχουν στη δημιουργία του βιομηχανικού συμπλέγματος (cluster) με μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα, αυξάνοντας την ελκυστικότητα της περιοχής.

[..]