Ένα σπάνιο έκθεμα στο Μουσείο Ανατομίας εντυπωσιάζει γιατί δείχνει τον Έλληνα γίγαντα του οποίου ο σκελετός έχει συναρμολογηθεί και διατίθεται για παρατήρηση και μελέτη στους φοιτητές της Ιατρικής σχολής.

Όμως ο αποκαλούμενος γίγαντας της Πτολεμαΐδας είχε ύψος 2,37 μέτρα και έζησε στις αρχές του 20ου αιώνα σε μια εποχή, όπου ο μέσος Έλληνας είχε ύψος 1,62. Αυτό φαίνεται και στην φωτογραφία με τον άνδρα που στέκεται δίπλα στον ψηλότερο Έλληνα.

Σύμφωνα με την τεκμηρίωση ο «κοντός» ονομάζεται Σπύρος Σουρμελής και υπήρξε κτηματίας, έμπορος ξηρών καρπών από την Κερασούντα. Ο ίδιος και ο αδελφός του Ιορδάνης (εμποροτραπεζίτης), υπήρξαν μάρτυρες του ποντιακού Αγώνα.

Οι πληροφορίες για τη ζωή του γίγαντα είναι λίγες. Όπως μας εξιστόρησε ο δισέγγγονος του Σουρμελή, Δημοσθένης Μολυβδάς, τον πανύψηλο άνδρα εντόπισε μια μέρα ο πρόγονός του μέσα σε μια σπηλιά κοντά στην κτήματα της οικογένειας. Ήταν πεινασμένος και ρακένδυτος. Τον περιέθαλψε, του έδωσε ρούχα και στέγη. Όπως ήταν φυσικό έγινε αμέσως διάσημος στην περιοχή και μέσα στο χρόνο η φήμη του μεγάλωσε, ως ο πιο ψηλός άνθρωπος του κόσμου.

Γνωρίζουμε ότι τον φώναζαν Αμανάτη, που σημαίνει μόνος. Ήταν πόντιος πρόσφυγας από την περιοχή του Καυκάσου, όπου είχαν καταφύγει χιλιάδες Έλληνες για να βρουν καταφύγιο από τις διώξεις. Αργότερα στις αρχές του 20ου αιώνα και μετά τα δραματικά γεγονότα της γενοκτονίας φαίνεται ότι ήρθε στην Ελλάδα.

Όπως αναφέρει στη «Μηχανή του Χρόνου» ο Θεόδωρος Τρουπής, καθηγητής περιγραφικής ανατομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Έλληνας γίγαντας ενδεχομένως να εγκαταστάθηκε στην Πτολεμαΐδα. Εκεί έζησε μέχρι και το θάνατό του, περί το 1930. Κατά μια άλλη εκδοχή πέθανε στο Λονδίνο όπου είχε μεταβεί ώστε να εξεταστεί από επιστήμονες που έδειξαν ειδικό ενδιαφέρον λόγω του ύψους του.

Το σημαντικότερο ντοκουμέντο ότι υπήρξε είναι ο σκελετός του. Τα οστά του δωρήθηκαν στο Εργαστήριο Περιγραφικής Ανατομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ούτως ώστε να γίνει ανατομική παρασκευή και έπειτα η συναρμολόγηση. Το σπουδαίο ανθρωπολογικό εύρημα βρίσκεται στο Μουσείο Ανατομίας της Ιατρικής Σχολής στην Αθήνα.

Μετά την συναρμολόγηση μετρήθηκε και υπολογίστηκε στα 2,37 μέτρα. Χαρακτηριστικό του μεγέθους του είναι το μηριαίο οστό. Είναι ασυνήθιστα παχύ, μακρύ, ενώ φαίνεται και εντυπωσιακά δυνατό. Κατά τ’ άλλα, στην όψη θα λέγαμε πως μοιάζει με έναν φυσιολογικό ανθρώπινο σκελετό, απλώς μεγεθυμένο.